„Trzy żywioły: ogień, woda i powietrze”
Dodane przez admin dnia Październik 01 2012 18:00:00
Życie społeczeństw od najdawniejszych czasów uzależnione jest od trzech żywiołów: ognia, wody i powietrza. Zawsze jednak stanowiły one siłę groźną i trudną do ujarzmienia, czego w przeszłości doświadczyli również mieszkańcy Gniezna. W zasobie gnieźnieńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Poznaniu zachowało się wiele materiałów wskazujących na „oswajanie żywiołów” i właśnie projekt „Trzy żywioły” miał na celu pokazać te żywioły w służbie człowieka w XIX i XX wieku.
Treść rozszerzona
- Pomysł tego projektu „Trzy żywioły: ogień, woda i powietrze w Gnieźnie w XIX i XX wieku” narodził się spontanicznie. Chcieliśmy w ramach naszej działalności edukacyjnej zaproponować coś tym razem dla młodzieży szkół ogólnokształcących, szkół ponadgimnazjalnych, ponieważ do tej pory kierowaliśmy naszą ofertę głównie do młodzieży gimnazjalnej, czasami też do uczniów szkół podstawowych – mówi Marek Szczepaniak, kierownik Archiwum Państwowego w Poznaniu, oddział w Gnieźnie. - Ogień, woda i powietrze to trzy najczęściej spotykane żywioły. Projekt, oprócz elementów edukacyjnych, ma też na celu promocję naszego Archiwum, i treści które przekazujemy są trochę wymuszone przez zasoby jakie posiadamy, stąd ograniczyliśmy się do XIX i XX wieku, bo starszych akt nie posiadamy – dodaje.

Kierownik gnieźnieńskiego Archiwum pytany, czy jego placówka potrzebuje promocji, stwierdził, że tak. - Archiwum jest uważane, za instytucję zamkniętą, przeznaczoną tylko dla naukowców, czasami jeszcze jacyś genealodzy przyjdą, a tam każdy może znaleźć coś ciekawego dla siebie. Po kilkudziesięciu latach pracy w Archiwum zauważam, że chyba ten odbiór się stopniowo rozszerza ale należy go jeszcze bardziej rozszerzyć, żeby ta kultura archiwalna w społeczeństwie była jeszcze wyższa – podkreśla.

M. Szczepaniak przypomina, że dwa lata temu przeprowadzony był przez Archiwum konkurs dla gimnazjalistów dotyczący architektury miejskiej również na podstawie akt gnieźnieńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Poznaniu.

Ogień
Projekt „Trzy żywioły: ogień, woda i powietrze” skierowany był do liceów z powiatu gnieźnieńskiego i składał się z trzech modułów. Pierwszy moduł to była wystawa w Centrum Kultury „Scena to dziwna” na której prezentowane m.in. regulaminy zachowania się podczas pożogi i obwieszczenia wydawane przez gnieźnieńskie władze miejskie od czasów pożaru miasta w 1819 r., statuty gnieźnieńskich straży pożarnych, reklamy sprzętu przeciwpożarowego z okresu międzywojennego oraz projekty przybudowy gnieźnieńskiej remizy strażackiej.

- Oprócz zdjęć pochodzących z zasobu gnieźnieńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Poznaniu, a jest ich niewiele, bo niewiele się zachowało, zdjęcia prezentowane na wystawie pochodzą z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Gnieźnie, przedstawiające miejscowych strażaków od początku XX wieku - mówi Grażyna Tyrchan, pracownik gnieźnieńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Poznaniu.

Woda
Drugi moduł to gra uliczna dotycząca wody a konkretnie przebiegu nieistniejącej już dzisiaj w Gnieźnie, biegnącej w kanałach rzeczki Srawy. - I właśnie po tej trasie przesuwaliśmy się z drużynami. Wytyczyliśmy sześć punktów na których rozdawaliśmy uczniom zadania. Część z nich oparta była o nasze materiały archiwalne – zaznacza G. Tyrchan. - Z wszystkimi zadaniami uczniowie poradzili sobie nadspodziewanie dobrze. Gra uliczna wymagała od nich znajomości wyniesionej ze szkoły z poszczególnych przedmiotów, takich jak polski, matematyka, geografia, niemiecki – dodaje.

W grze ulicznej wzięło udział sześć grup uczniów reprezentujących I Liceum Ogólnokształcące w Gnieźnie, II LO, III LO, liceum przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych przy ul. Cieszkowskiego oraz z liceum w Trzemesznie i Witkowie.

Powietrze
Trzeci moduł, czyli finał projektu który odbył się w Centrum Kultury eSTeDe, polegał na konkursie wiedzy dotyczącym wszystkich trzech żywiołów. - Przygotowaliśmy 92 pytania, które są oparte w głównej mierze na naszych materiałach i na podstawie prasy gnieźnieńskiej. W sierpniu te materiały dostarczyliśmy uczniom, mieli więc czas by się z nimi zapoznać. A w finale musieli się popisać swoją wiedzą – podkreśla M. Szczepaniak.

Zdaniem autorów projektu wynalazki XIX i XX wieku w sposób najbardziej zauważalny pozwalają dostrzec wprzęgnięcie żywiołów do służby człowiekowi. W zasobie Archiwum Państwowego w Poznaniu, oddział w Gnieźnie zachowało się wiele materiałów wskazujących na „oswajanie żywiołów”. - Jestem zadowolony z tego projektu i wydaje mi się, patrząc na reakcje młodzieży, że chyba im się to podobało i jeżeli faktycznie taki jest odbiór, to dobrze, i projekt spełnił swoje zadanie – podsumował M. Szczepaniak.

Karol Soberski